Vector of raster: waarom uw logo vectorieel moet zijn

Een vectorafbeelding beschrijft vormen met wiskundige curven die bij elke weergave opnieuw worden berekend: ze schaalt eindeloos zonder kwaliteitsverlies. Een rasterafbeelding is een vast raster van pixels, zoals een JPEG-foto: vergroot u ze voorbij de resolutie, dan wordt ze wazig. Logo's horen vectorieel te zijn, foto's blijven raster.

Oorspronkelijk gepubliceerd in oktober 2016 onder de titel "Wat is vectorieel?", herzien in 2026. De vraag is geen dag ouder geworden: men vraagt me nog steeds waarom een logo dat als JPEG wordt aangeleverd problemen geeft bij de drukker, en waarom ik blijf hameren op "vectorbestanden". Hier is de bijgewerkte versie.

Twee manieren om een afbeelding te beschrijven

Een rasterafbeelding is een raster van gekleurde punten, een matrix, waar de andere naam vandaan komt. Het bestand zegt in wezen: "rij 34, kolom 58, kleur rood", en dat herhaalt het voor elk van de miljoenen pixels. Dat is het formaat van uw foto's: JPEG, PNG, en tegenwoordig WebP of AVIF.

Een vectorafbeelding slaat geen punten op. Ze slaat een recept op: "S-vormige boog, kleur rood". Vormen, curven, vullingen, die de machine bij elke weergave opnieuw berekent. Drie directe gevolgen:

• u kunt ze schalen zonder enig kwaliteitsverlies,
• u kunt ze makkelijk aanpassen, een kleur wijzigen komt neer op één instructie wijzigen,
• u kunt ze live manipuleren, ook binnen een webpagina.

De zoomtest

Zoom flink in op een foto: het mozaïek van pixels verschijnt, de randen worden trapjes. Zoom in op een vectorbestand: de machine herberekent de curven en alles blijft scherp, op 200% net zo goed als op 10.000%.

Een nuance die ik in 2016 al uitlegde en die nog steeds klopt: aan het einde van de keten is uw scherm altijd een raster van pixels. Een vectorlogo dat op een gebied van 16 pixels breed wordt getoond, krijgt wat zachte, afgeronde hoeken. Dat ligt niet aan het bestand, maar aan het weergavegebied dat te weinig pixels heeft, of de beperking nu softwarematig is (de afbeelding wordt te klein getoond) of fysiek (het scherm of het afdrukoppervlak is te klein).

"Mijn vectorafbeelding is gepixeld": de enige twee oorzaken

Dat was destijds de meest gestelde vraag, en ik zie nog altijd maar twee mogelijke verklaringen:

1. Het bestand is niet echt gevectoriseerd. Opgeslagen zijn als .ai, .eps, .pdf of .svg volstaat niet. U kunt prima een foto in een Illustrator-document plakken: de extensie is vectorieel, de inhoud niet. Als dat uw geval is, kaart het dan aan bij uw vormgever.
2. Het weergavegebied heeft te weinig pixels, zoals hierboven uitgelegd.

Waarom u een foto niet vectoriseert

U kunt technisch gezien aan elke afbeelding vectoren toekennen, maar u kunt een foto niet volledig vectoriseren met een getrouw resultaat. Een foto leeft van haar verlopen, haar texturen, haar complexe vormen. Omgezet naar vectoren toont ze bij vergroting geen pixels meer, maar een aquareleffect, vlakken die over elkaar schuiven waar eerder materie zat.

Vectorieel blinkt uit op zijn eigen terrein: geometrische vormen, felle kleuren, scherpe randen. Met andere woorden logo's, iconen, illustraties, schema's.

Vector of JPEG: het korte antwoord

Een JPEG is een rasterformaat met verliesgevende compressie, gemaakt voor foto's: miljoenen vaste pixels, geen transparantie, en zichtbare artefacten op egale vlakken en scherpe randen. Een vectorbestand zoals SVG slaat curven op: een piepklein bestand voor een logo, scherpte op elk formaat, een transparante achtergrond, kleuren die u in één regel aanpast.

De regel past in één zin: JPEG, of beter AVIF en WebP, voor foto's; vectorieel voor logo's, iconen en alles wat van formaat moet veranderen. Een logo dat alleen als JPEG bestaat, kan niet netjes vergroot worden en niet zonder retouche uitgesneden worden.

Wat er sinds 2016 is veranderd: SVG heeft het web gewonnen

In 2016 verwerkte ik al SVG's die bij hover animeerden rechtstreeks in dit bericht, wat toen nog een tikje exotisch was. Tien jaar later is SVG hét standaardformaat geworden voor logo's en iconen op het web, en met goede reden: een piepklein bestand, perfecte scherpte op elk scherm terwijl de pixeldichtheden zijn geëxplodeerd, en de mogelijkheid om het in CSS te stylen en te animeren zonder extra afbeelding.

Twee alledaagse toepassingen vatten die omslag samen: de favicon, die browsers nu als SVG aanvaarden, één scherp bestand van browsertabblad tot startscherm; en het responsieve logo, één SVG die naar een compacte versie overschakelt of zich aan de donkere modus aanpast zonder tien PNG's te exporteren.

Aan de rasterkant zit de vooruitgang elders: AVIF en WebP comprimeren foto's veel beter dan JPEG. De rolverdeling is dus heel eenvoudig geworden, en dat is de regel die ik toepas:

• foto's en rijke beelden: raster, in AVIF of WebP,
• logo's, iconen, illustraties: vectorieel, als SVG voor het scherm, als PDF of EPS voor druk.

Geen van beide formaten is "beter". Elk is slecht op het terrein van het andere.

Als ik een logo lever, gaat het altijd vectorieel de deur uit

Hier ontmoet de theorie het vak. Wanneer ik een visuele identiteit maak, wordt het logo vanaf de allereerste lijn vectorieel opgebouwd en vectorieel geleverd, nooit alleen als PNG: de SVG voor het web, de vectoriële PDF voor de drukker, en het werkbestand erbovenop. In mijn grafische aanbod starten het logo en het essentiële merk vanaf 900 € met het logo, de varianten ervan, het palet en de typografie, en de overdracht van rechten is inbegrepen.

Die twee punten, vectorbestanden en overdracht van rechten, beschermen de klant op dezelfde manier: ze maken hem zelfstandig.

Met het bronvectorbestand exporteert uw logo naar elk formaat en in elk gangbaar rasterformaat: een favicon van 16 pixels, een visitekaartje, een gevelspandoek, hetzelfde bestand dient overal en blijft overal scherp. U hoeft me nooit in allerijl opnieuw te contacteren omdat de drukker "het bestand in hoge resolutie" vraagt.

De fysieke wereld is trouwens nog strenger dan het scherm: vinylsnijden, borduurwerk, gravure en lichtreclame werken allemaal met paden, niet met pixels. Zonder vectorbestand moet het atelier het logo eerst hertekenen voor het kan beginnen, en dat werk komt op uw factuur terecht.

Met de overdracht van rechten bent u eigenaar van uw identiteit, geen huurder. U kunt ze laten evolueren, aan iemand anders toevertrouwen, uitbreiden, zonder afhankelijk te zijn van de maker.

Bestaat uw huidige logo alleen als een JPEG die u uit een oude bijlage hebt opgediept, dan is dat een oplosbaar probleem. Laten we praten.